คำถามค้างคาใจเจ้าของรถยนต์ไฟฟ้าหลายคนอาจกำลังจะถูกเปิดเผย หลังคุณสุรเชษฐ์ เจิดจำรัส เจ้าของรถ EV ยี่ห้อดังคันหนึ่ง ได้ออกมาแชร์ประสบการณ์ชวนอึ้งเมื่อแบตเตอรี่รถมีการเสื่อมสภาพเร็วกว่าที่คิด ทั้งที่รถเพิ่งใช้งานไปเพียง 3 ปี และยังไม่ถึงกำหนดระยะเวลาการรับประกัน 8 ปีที่ผู้ผลิตส่วนใหญ่กำหนดไว้ ปัญหาที่เกิดขึ้นนี้ชวนให้หลายคนตั้งคำถามถึง “ต้นตอ” ที่แท้จริงของการเสื่อมสภาพแบตเตอรี่อย่างรวดเร็ว
เหตุการณ์ของคุณสุรเชษฐ์ เกิดขึ้นเมื่อช่วงปลายเดือนมกราคม 2569 ที่จังหวัดเชียงใหม่ โดยเขาได้นำรถเข้าศูนย์บริการเพราะเริ่มรู้สึกว่ารถวิ่งได้ระยะทางสั้นลงอย่างผิดปกติ และในบางครั้งการชาร์จแบตเตอรี่ก็ดูเหมือนจะใช้เวลานานกว่าเดิม ผลการตรวจสอบจากช่างผู้เชี่ยวชาญระบุว่าประสิทธิภาพของแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อระยะทางการขับขี่และความเสถียรของระบบไฟฟ้ารถในระยะยาว แม้ว่าผู้ผลิตจะเคลมว่าแบตเตอรี่ EV มีอายุการใช้งานยาวนาน แต่กรณีนี้กลับสวนทางอย่างน่าตกใจ
ผู้เชี่ยวชาญด้านรถยนต์ไฟฟ้าอย่าง ดร.เมธา สุทธิประภา จากสถาบันวิจัยยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติ ได้ให้ความเห็นเพิ่มเติมว่า ปัญหาแบตเตอรี่เสื่อมสภาพเร็วนั้น ไม่ได้เกิดจาก “การชาร์จถนอมแบต” เพียงอย่างเดียว แต่พฤติกรรมการใช้งานบางอย่างที่ผู้ขับขี่อาจมองข้ามไป เช่น การปล่อยให้แบตเตอรี่หมดเกลี้ยงอยู่บ่อยครั้ง หรือการจอดรถตากแดดจัดเป็นเวลานานจนส่งผลกระทบต่อ “อุณหภูมิความร้อน” ภายในแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน อาจเป็นปัจจัยเร่งสำคัญที่ทำให้แบตเตอรี่เสื่อมสภาพเร็วกว่าปกติ
ประเด็นนี้ทำให้เกิดการถกเถียงและคำถามมากมาย โดยเฉพาะกับผู้ที่กังวลว่า “ชาร์จรถ EV 100% ทุกวันพังไหม?” ดร.เมธาอธิบายว่าการชาร์จเต็ม 100% ไม่ได้เป็นสาเหตุหลักของการเสื่อมเร็ว หากมีการจัดการระบบระบายความร้อนที่ดี แต่การรักษาระดับแบตเตอรี่ให้อยู่ในช่วง 20-80% จะช่วยยืดอายุการใช้งานได้ดีที่สุด ส่วนปัจจัยด้านสภาพอากาศในประเทศไทยที่มี “อุณหภูมิความร้อน” สูง อาจเป็นตัวแปรสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพแบตเตอรี่ในระยะยาว ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าจึงควรให้ความสำคัญกับการออกแบบระบบระบายความร้อนที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น
สิ่งที่ผู้ใช้รถ EV ต้องเตรียมรับมือคือ การศึกษา “เทคนิคยืดอายุการใช้งานแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าแรงสูง” อย่างละเอียดถี่ถ้วน เพราะแม้รถจะยังอยู่ในระยะเวลารับประกัน 8 ปี แต่การละเลยพฤติกรรมการขับขี่และการดูแลที่ไม่เหมาะสม อาจทำให้แบตเตอรี่เสื่อมสภาพก่อนเวลาอันควร และอาจต้องเสียค่าใช้จ่ายจำนวนมากในการเปลี่ยนแบตเตอรี่ ซึ่งเป็นส่วนประกอบที่มีราคาสูงที่สุดของรถ EV
จากกรณีศึกษาของคุณสุรเชษฐ์ ชวนให้ผู้ใช้รถ EV ทั่วไปต้องหันกลับมาทบทวนพฤติกรรมการใช้งานแบตเตอรี่ของตนเอง และทำความเข้าใจถึงปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่ออายุการใช้งานของแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน ไม่ว่าจะเป็นการชาร์จ การจัดการอุณหภูมิ และการบำรุงรักษา เพื่อให้แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าแรงสูงอยู่ทนทานเกินรับประกัน 8 ปีได้อย่างแท้จริง